Bodem voorbereiden voor de winterperiode
Dat begint al direct na de oogst!
In de landbouw wordt soms gesproken over het belang van hoe de bodem de winter in gaat. Het idee dat er iets met de grond moet gebeuren na een intensief groeiseizoen is helder, maar wat houdt dat precies in? Roger kan dit als geen ander uitleggen: zonder de juiste voorbereiding kan de winter juist leiden tot stress, verstikking en opbrengstderving in het volgende jaar.
De valkuil van oogsten en verdichting
Het najaar is de periode van oogst, en dat is vaak een zware beproeving voor het land. Door het gebruik van grote machines - denk aan aardappel- of bietenrooiers en maïshakselaars - worden trekkers en karren over het perceel gestuurd, wat soms tot ernstige bodemverdichting leidt.
“Als je daar vervolgens niets aan doet, blijft de bodem dichtgedrukt. Zodra het begint te regenen, blijft het water op het land staan of in de bovenste bodemlaag hangen. Daardoor ontstaat een tekort aan zuurstof, waardoor de bodem gaat verstikken. Het cruciale bodemleven kan dan niet intact blijven en gaat ten onder,” legt Roger uit.
Dit zuurstofgebrek en de wateroverlast zijn de directe vijanden van een gezonde bodem, en verstoren alle processen die nodig zijn voor het herstel.
Alleen groenbemester zaaien is niet genoeg
Veel boeren zaaien een groenbemester in om de bodem te bedekken en te voeden. Dit is een goede stap, maar moet gepaard gaan met de juiste bewerking - de diepere grondbewerking wordt vaak vergeten.
“De grond wordt bij het inzaaien van een groenbemester vaak slechts oppervlakkig bewerkt, waardoor de verdichte laag eronder hardnekkig vast blijft zitten. Het probleem van de verdichte onderlaag is dan nog niet opgelost. Als het vervolgens veel gaat regenen, dan ontwikkelt de groenbemester zich slecht omdat er niet voldoende zuurstof in de grond zit. Zonder zuurstof en met te weinig waterafvoer, krijgt de groenbemester natte voeten,” vertelt Roger.
Creëer de juiste voorwaarden voor de winter
Het advies is helder: maak de grond in het najaar goed los om de bodem winterklaar te maken. Het is cruciaal om de verdichte lagen te doorbreken, zodat lucht erin kan en water naar diepere lagen kan zakken. Dat zorgt bovendien voor een drogere bovenlaag waardoor je in het voorjaar eerder op het land kunt en profiteert van een betere draagkracht.
Hier zijn twee onmisbare tips voor een effectieve bewerking:
1. Kort na het oogsten: wacht hier niet te lang mee. Door de bewerking kort na de oogstwerkzaamheden uit te voeren, profiteer je van een nog relatief droge ondergrond, wat ten goede komt aan de geschikte grondbewerking.
2. Onder droge omstandigheden: de effectiviteit van de bewerking is maximaal wanneer de grond droog is. Alleen dan kun je de storende lagen echt goed losbreken - bijvoorbeeld met een woel- en/ of spitmachine bewerking - en voldoende lucht in de bodem brengen.
Als je te lang wacht en het gaat hard regenen, is het voor de meeste grondsoorten te laat, al krijg je op zwaardere kleigronden soms nog een tweede kans later in het seizoen.
Voor deze omstandigheden zijn de Imants 46- en 56-serie roterende spitmachines en de ST-krukas spitmachines perfect geschikt. Ze zijn bovendien uitstekend te combineren met een rotorkopeg in één werkgang. Zo wordt het land niet alleen goed losgemaakt, maar ook mooi vlak afgewerkt.
Omdat de winters minder streng zijn, is de natuurlijke verwering van kleigrond vaak beperkt. Door te spitten met of zonder rotorkopeg blijft de grond minder grof liggen, wat in het voorjaar voordelen biedt bij de voorbereiding op de volgende teelt.
Het resultaat: zuurstof in de bodem, voldoende waterafvoer en bodemleven
Na een diepe bewerking met bijvoorbeeld de Imants Culter voorzetwoeler is de bodem optimaal voorbereid op de winter. Roger legt uit: "Na die bewerking heb je voldoende zuurstof in de grond. Als er veel lucht in de grond zit, kan die ook veel regen verdragen. Het water trekt de grond in en zakt weg naar diepere lagen. Op die manier behoud je zuurstof in de bodem en blijft het bodemleven actief."
Een gezonde ondergrond is bovendien extra belangrijk gezien de toenemende extreme weersomstandigheden van de laatste jaren met zowel lange natte als lange droge periodes.
De beste aanpak voor een gezonde bodem
Echte winterrust voor de bodem is geen passieve aangelegenheid. Het is het resultaat van een strategische najaarsbewerking om de verdichtingsschade direct te herstellen.
Door direct na de oogst onder droge omstandigheden te werken met bijvoorbeeld de Imants Culter voorzetwoeler of een Imants spitmachine, crëeer je een luchtige, goed doorlatende bodem die:
- voldoende zuurstof bevat voor het bodemleven,
- water snel kan afvoeren, waardoor de groenbemester geen natte voeten krijgt,
- beter voorbereid is op de extreme weersomstandigheden van de winter en het volgende groeiseizoen.
De kosten van moderne landbouw zijn hoog. Ga daarom voor de 100% aanpak om je opbrengst te maximaliseren en je bodem de kwaliteit en rust te geven die hij écht verdient.
Wil je weten hoe de Imants Culter voorzetwoeler of de spitmachines helpen om jouw grond optimaal voor te bereiden op de winter? Neem contact op met onze specialisten!
